Avian Influenza (AI): ការស្វែងយល់អំពីការគ្រប់គ្រង និងការការពារជម្ងឺផ្ដាសាយបក្សី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា

នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ​ ឃើញថាប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនមានចំណាប់អារម្មណ៏ទៅលើការធ្វើកសិកម្មនិងចិញ្ចឹមសត្វដើម្បីជួយសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ។ ដូចគ្នាផងដែរ ការស្វែងយល់បន្ថែមពាក់ព័ន្ធនឹងជម្ងឺផ្តាសាយបក្សី (AI) គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដែលប្រជាកសិករគ្រប់រូបគួរយកចិត្តទុកដាក់អំពីផលប៉ះពាល់នៃជម្ងឺមួយនេះ ។ អាស្រ័យហេតុនេះ ក្នុងនាម ស៊ី.ភី. ជា​ក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេលើកសិ-ឧស្សាហកម្មនិងចិញ្ចឹមសត្វបានចូលរួមយកចិត្ដទុកដាក់និងចែករំលែក អំពីបទពិសោធន៍មួយចំនួនទាក់ទងទៅនឹងការចិញ្ចឹម ការមើលថែទាំនិងរក្សាអនាម័យដល់ប្រជាកសិករក៏ដូចជាដៃគូរសហការផងដែរ ។

ចូលរួមជាមួយពួកយើងក្នុង Telegram ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានរហ័ស

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត kriangsak Laosakul ជំនួយការនាយករងការិយាល័យសេវាកម្មនិងបច្ចេកទេសសុខភាពសត្វបានមានប្រសាសន៍ថា ប្រព័ន្ធជីវសុវត្ថិភាពដ៏រឹងមាំ គឺមានសារៈសំខាន់នៅពេលចិញ្ចឹមសត្វមាន់ គឺជាអ្វីដែល ស៊ី.ភី.​ ប្រកាន់ខ្ជាប់លើកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វទាំងអស់។​ ការយល់ដឹងអំពីប្រភេទ និងរោគសញ្ញានៃជំងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី (AI) ការគ្រប់គ្រងការសង្ស័យណាមួយ និងការអនុវត្តជីវសុវត្ថិភាព ដោយគូសបញ្ជាក់ពីចំណុចសំខាន់ៗចំនួនបី។

ជាទូទៅ Avian Influenza (AI) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា "ជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី" គឺជាប្រភេទជម្ងឺដែលមានមេរោគឆ្លងខ្លាំង ហើយប៉ះពាល់លើសត្វបក្សីដូចជា មាន់​ ទា និងបក្សីព្រៃជាដើម។ ជម្ងឺនេះកើតឡើងនៅលើទូទាំងពិភពលោក នៅពេលដែលមានជម្ងឺនេះកើតឡើងទៅលើបក្សីប្រភេទណាក៏ដោយ ជាគោលការណ៍ត្រូវសម្លាប់ដោយដុតឬកប់បក្សីទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធ ទោះបីជាមានសុខភាពល្អក៏ដោយ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលត្បាតនៃជម្ងឺប្រភេទនេះ។

ប្រភេទនៃជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី (AI)

​ជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី (AI) ត្រូវបានបែងចែកជា ពីរ ក្រុម ដោយផ្អែកលើសមត្ថភាពនៃការបង្កមេរោគនៅក្នុងសត្វបក្សី៖

1.1 ជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សីកម្រិតទាប (LPAI)

កើតឡើងដោយធម្មជាតិនៅក្នុងសត្វស្លាបព្រៃ ហើយអាចរីករាលដាលដល់បក្សីក្នុងស្រុក។ ក្នុងករណីភាគច្រើន វាមិនបង្ហាញរោគសញ្ញានៃការឆ្លងមេរោគនោះទេ។ ប្រភេទនៃជម្ងឺទាំងនេះ បង្កការគំរាមកំហែងដល់សុខភាពមនុស្ស។ មេរោគបង្កជម្ងឺដែលមានកម្រិតទាបអាចបំប្លែង ទៅជាមេរោគគ្រុនផ្តាសាយបក្សីដែលបង្កជម្ងឺខ្លាំង។ H9N2 គឺជា LPAI ដ៏សំខាន់បំផុតដែលរីករាលដាល និងបង្កបញ្ហាក្នុងពិភពលោក។

រោគសញ្ញា

គ្មានរោគសញ្ញានៃជម្ងឺ

រោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើមស្រាលដូចជា កណ្តាស់ ក្អក ហៀរសំបោរ និងទឹករំអិលតាមច្រមុះ

ការធ្លាក់ចុះនៃផលិតកម្មស៊ុត ស៊ុតខូចទ្រុងទ្រាយ សំបកស៊ុតពណ៌ស

អស់ចំណង់អាហារ បះរោម សំកុក អត្រាងាប់ពី 5-10% ។

ជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សីកម្រិតខ្ពស់ (HPAI)

HPAI រីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយមានអត្រាស្លាប់ខ្ពស់នៅក្នុងបក្សីជាង LPAI ។ HPAI ត្រូវបានគេរកឃើញនិងកម្ចាត់ចោលបីដងនៅក្នុងបសុបក្សីក្នុងស្រុករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ HPAI H5N1 គឺជាប្រភេទរង ដែលរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួននៃពិភពលោក។ ភាគច្រើននៃមេរោគ AI ដែលអាចបង្ករោគបានខ្ពស់គឺស្ថិតនៅក្រោមប្រភេទ H5 ឬ H7; ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ការឆ្លងមេរោគ AI ភាគច្រើន រួមទាំងប្រភេទ H5 ឬ H7 មានលក្ខណៈព្យាបាលតិចតួច។ សត្វទាអាចឆ្លងដោយមិនមានបង្ហាញរោគសញ្ញាណាមួយឡើយ បន្ទាប់មកអាចចម្លងរោគទៅកាន់សត្វមាន់។ H5N1 គឺជាមេរោគ HPAI ដ៏សំខាន់បំផុតដែលរីករាលដាល និងបង្កបញ្ហាក្នុងពិភពលោក។

រោគសញ្ញា៖

ជាំ និង ហើម នៃផ្នែកក្បាល, សេ, ណង់

ក្រហមនៃផ្នែកជើង និងប្រអប់ជើង

រោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើម រាគ ប្រកាច់

ងាប់ភ្លាមៗក្នុងរយៈពេល 2-3 ថ្ងៃ ជាមួយនឹងអត្រាងាប់ខ្ពស់ 90-100%

វិធានការដែលត្រូវធ្វើប្រសិនបើគេសង្ស័យថាសត្វមាន់មានមេរោគ៖

បើមានការសង្ស័យថាមានការផ្ទុះឡើងនៃជម្ងឺគួររាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់

ត្រូវបញ្ឈប់ចលនាចេញចូលរបស់សត្វពេលមានផ្ទុកជម្ងឺ

ដើម្បីទប់ស្កាត់ការចម្លងរោគនៅក្នុងកសិដ្ឋាន មាន់ឈឺទាំងអស់ត្រូវដាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក បុគ្គលិក និងឧបករណ៍ដាច់ដោយឡែកទាំងអស់។ បាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគជុំវិញទ្រង់មាន់

ប្រមូលសំណាកទៅមន្ទីរពិសោធន៍៖ មាន់ឈឺ ឬងាប់ សរីរាង្គសំខាន់ៗ បំពង់ខ្យល់ សួត សំណាកឈាម

ប្រសិនបើមន្ទីរពិសោធន៍បញ្ជាក់លទ្ធផលវិជ្ជមាននោះ ដើម្បីបញ្ចៀសការរីករាលដាលនៃជំងឺ មាន់ទាំងអស់នៅក្នុងរោង ត្រូវសម្លាប់ ដោយដុត ឬកប់ ។ បនា្ទប់មកធ្វើការបាញ់សម្លាប់មេរោគបានត្រឹមត្រូវគ្រប់តំបន់កសិដ្ឋាន។

វិធានការចាំបាច់ដើម្បីការពារជំងឺ៖

រឹតបន្តឹងវិធានការជីវសុវត្ថិភាព និងការអនុវត្តអនាម័យអោយបានល្អគឺមានសារៈសំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ ការផ្ទុះឡើងនៃជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី ពីព្រោះវ៉ាក់សាំងត្រូវបានគ្រប់គ្រង និងរឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ មានពីរផ្នែក នៃការអនុវត្តជីវសុវត្ថិភាព៖

ការទប់ស្កាត់ ការចម្លងដោយផ្ទាល់

- ទទួលយកមាន់ ចំពោះតែពីហ្វូងដែលគ្មាន AI ប៉ុណ្ណោះ

- កុំលាយប្រភេទសត្វច្រើន ជាពិសេសមាន់ និងទា ឬលាយអាយុ

- កុំអនុញ្ញាតឱ្យហ្វូងសត្វរបស់អ្នកទាក់ទងជាមួយបក្សីព្រៃ ដោយរក្សាមាន់នៅក្នុងរោងស្តង់ដារ។

3.2. ការទប់ស្កាត់ ការចម្លងដោយមិនផ្ទាល់

- មិនគួរអនុញ្ញាតឱ្យកសិករចូលមើលកសិដ្ឋាន ចិញ្ចឹមសត្វ បានដោយតាមចិត្តនោះទេ  ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យទស្សនាកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វដទៃទៀតដែរ

- កសិករ គួរផ្លាស់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់ ឬពាក់ស្រោមជើង ស្បែកជើងកវែង ម៉ាសបិទមុខ

- រាល់អ្នកចូលទ្រុងមាន់គួរតែប្រើទឹកថ្នាំជ្រលក់ជើង ហើយត្រូវផ្លាស់ប្តូរទឹកឱ្យបានញឹកញាប់ ដើម្បីជួយរក្សាប្រសិទ្ធភាព

- លាងដៃ និងប្រើទឹកអាកុលលាងដៃទាំងមុន និងក្រោយពេលទស្សនាហ្វូងសត្វ

- ត្រួតពិនិត្យយានជំនិះទាំងអស់ដែលចូលមកក្នុងកសិដ្ឋានដើម្បីកំណត់ថាតើពួកគេត្រូវបានសម្អាត និងសម្លាប់មេរោគបានត្រឹមត្រូវ រួមទាំងសំបកកង់ និងក្រោមកាប៊ីន

- ទិញចំណីពីប្រភពដែលអាចទុកចិត្តបាន បន្ទាប់មករក្សាវាឱ្យមានសុវត្ថិភាពពីសត្វបក្សីព្រៃដូចជា សត្វកកេរ និងរុយ

- ប្រើប្រាស់ទឹកពីប្រភពដែលមានសុវត្ថិភាព និងមានដាក់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគក្នុងទឹកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព

-មានកម្មវិធីកំចាត់សត្វល្អិតដ៏មានប្រសិទ្ធភាព (សត្វកកេរ និងរុយ ដែលអាចឆ្លងជម្ងឺជាច្រើន)

- កុំចែករំលែកឧបករណ៍ជាមួយមិត្តភក្តិ ឬអ្នកជិតខាង

- ទុកដាក់បក្សីដែលងាប់ ក្នុងលក្ខណៈដែលបានអនុម័ត (ដុត កប់)

- រក្សាអនាម័យទាំងអស់គ្នា (តំបន់កសិដ្ឋាន ទ្រុងមាន់ និងឧបករណ៍) ។

ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីក៏ជាកង្វល់ដ៏ធំមួយសម្រាប់សុខភាពសាធារណៈ។ នៅពេលណាដែលមេរោគគ្រុនផ្តាសាយបក្សីចរាចរនៅក្នុងបសុបក្សី ហើយមានករណីនៃជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សីមួយចំនួន កើតមានចំពោះមនុស្ស នឹងត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ។

ការព្រួយបារម្ភចំពោះសុខភាពសាធារណៈ

ចំពោះការព្រួយបារម្ភអំពីសុខភាពសាធារណៈ អ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ម្តងហើយម្តងទៀតជាមួយសត្វមាន់ដែលមានមេរោគ ឬបរិស្ថានដែលកខ្វក់ខ្លាំង គឺប្រឈមនឹងជម្ងឺផ្តាសាយបក្សី។ ការឆ្លងរបស់មនុស្សជាមួយនឹងមេរោគផ្តាសាយបក្សីអាចកើតឡើងនៅពេលដែលមេរោគចូលតាមរយៈ ភ្នែក ច្រមុះ ឬមាត់របស់មនុស្ស ឬត្រូវបានស្រូបចូល។ នេះអាចកើតឡើងនៅពេលដែលមេរោគស្ថិតនៅលើអាកាស (ក្នុងដំណក់ទឹក ឬអាចជាធូលីដី) ហើយមនុស្សម្នាក់ដកដង្ហើមវាចូល ឬប្រហែលជានៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់ប៉ះអ្វីដែលមានមេរោគនៅលើនោះ បន្ទាប់មកប៉ះមាត់ ភ្នែក ឬច្រមុះរបស់ពួកគេ។

របាយការណ៍សញ្ញា និងរោគសញ្ញានៃការឆ្លងជម្ងឺផ្តាសាយបក្សីចំពោះមនុស្ស មានចាប់ពីគ្មានរោគសញ្ញា ឬជម្ងឺស្រាល (ដូចជាក្រហមភ្នែក រោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើម) រហូតដល់ធ្ងន់ធ្ងរ (ដូចជាជម្ងឺរលាកសួតដែលតម្រូវឱ្យចូលមន្ទីរពេទ្យ) និងរួមមានគ្រុនក្តៅ ក្អក ឈឺបំពង់ក ហៀរសំបោរ។ ឈឺសាច់ដុំ ឈឺក្បាល អស់កម្លាំង និងពិបាកដកដង្ហើម។

ការឆ្លងរបស់មនុស្សជាមួយនឹងមេរោគផ្តាសាយបក្សីបានកើតឡើងជាញឹកញាប់បំផុតបន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់ដោយមិនបានការពារជាមួយសត្វមាន់ដែលមានមេរោគ ឬប៉ះផ្ទាល់បក្សី ដែលមានមេរោគផ្តាសាយបក្សី។ ដូច្នេះហើយ ការអនុវត្តអនាម័យល្អគឺចាំបាច់ណាស់ក្នុងការការពារការចម្លងពីមាន់ទៅកាន់មនុស្ស។

ទោះបីជាមិនមានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ណាមួយដែលបង្ហាញថាជម្ងឺនេះអាចឆ្លងតាមរយៈការបរិភោគសាច់មាន់ និងស៊ុតដែលមានមេរោគ វាជាការប្រសើរក្នុងការជៀសវាងការបរិភោគផលិតផល និងស៊ុតមាន់ដែលមិនទាន់ឆ្អិន ឬមិនឆ្អិន។

លោកអ្នកបានដឹង និងស្គាល់ហើយថាក្រុមហ៊ុន CPF ជាក្រុមហ៊ុនខ្នាតធំមួយដែលប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មកសិ-ឧស្សាហកម្ម និងចំណីអាហារនៅប្រទេសថៃក៏ដូចជាបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទៀត ស្ថិតក្រោមចក្ខុវិស័យ “ផ្ទះបាយពិភពលោក” ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដែលផ្តោតសំខាន់លើការប្រតិបត្តិអាជីវកម្មចំណីសត្វ(Feed) ការចិញ្ចឹមសត្វ (Farm ) ចំណីអាហារ(Food ) និង ការចែកចាយផលិតផលទាំងការបោះដុំនិងលក់រាយ (Retail)​ ដោយឈរលើមូលដ្ឋានគ្រឹះដោយទំនួលខុសត្រូវចំពោះសង្គមជាតិ និង បរិស្ថាន ហើយអាជីវកម្មទាំងនោះគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាច្រើន ក្រុមហ៊ុនស៊ី.ភី ខេមបូឌាចំកាត់ បានដំណើរការអាជីវកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ។

CP Cambodia នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការគាំទ្រកសិករកម្ពុជា តាមរយៈការផ្តល់នូវចំណេះដឹង ធនធាន និងការណែនាំពីអ្នកជំនាញ ដើម្បីធានាបាននូវភាពជោគជ័យ និងនិរន្តរភាពនៃប្រតិបត្តិការចិញ្ចឹមមាន់។

អតិថិជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ចង់ប្រឹក្សាសុខភាពសត្វ ឬទិញផលិតផលថ្នាំសត្វ CP សម្រាប់ប្រើប្រាស់ ឬលក់ សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខ 012 318 040 ចូលទៅកាន់ទំព័រ Facebook CP Cambodia ឬប្រើប្រាស់ QR code។