ស្វែងយល់ពីមូលហេតុបង្កឲ្យមានគ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ធំនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា

យល់ដឹង៖ ការរញ្ជួយដីដ៏ធំមួយបានកើតឡើង នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃសុក្រទី២៨ ខែមីនា កន្លងទៅនេះ ដែលបានបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង 2,000 នាក់បានស្លាប់ និងនាំឱ្យមានការដួលរលំនៃរចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន។

ទោះបីជាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាតំបន់ ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់សម្រាប់ការរញ្ជួយដីក៏ដោយ ក៏ប្រទេសថៃ និងចិនដែលនៅជិតខាង ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយការរញ្ជួយដីនោះក៏មិនត្រូវដាក់ថា ប្រទេសដែលមានគ្រោះរញ្ជួយដីដែរ។

ចូលរួមជាមួយពួកយើងក្នុង Telegram ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានរហ័ស

រាជធានីបាងកករបស់ប្រទេសថៃ ស្ថិតនៅចម្ងាយជាង 1,000 គីឡូម៉ែត្រ ពីចំណុចកណ្តាលនៃការរញ្ជួយដីកាលពីថ្ងៃសុក្រ ហើយអគារខ្ពស់ដែលមិនទាន់សាងសង់រួចនៅក្នុងទីក្រុង ត្រូវបានដួលរលំដោយសាររងរលករញ្ជួយដី។

ខាងក្រោមនេះ យើងនឹងពន្យល់ពីអ្វីដែលបណ្តាលឱ្យមានការរញ្ជួយដីនេះ៖ 

ស្រទាប់ខាងលើរបស់ផែនដីត្រូវបានបំបែកជាផ្នែកផ្សេងៗ ហៅថា បន្ទះ tectonic ដែលទាំងអស់មានចលនាឥតឈប់ឈរ។ ស្រទាប់​ខ្លះ​ធ្វើ​ចលនា​នៅ​ក្បែរ​គ្នា ខណៈ​ខ្លះ​ទៀត​នៅ​ខាង​លើ និង​ខាងក្រោម​គ្នា ហើយចលនានេះ វាបានបង្កឲ្យមានការរញ្ជួយដី និងបន្ទុះភ្នំភ្លើង។

មីយ៉ានម៉ាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាតំបន់ "សកម្ម" ខាងភូមិសាស្ត្របំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ព្រោះវាស្ថិតនៅលើកំពូលនៃផ្លាកបច្ចេកវិជ្ជាទាំងបួននេះ គឺ បន្ទះអឺរ៉ាស៊ី(the Eurasian plate), បន្ទះឥណ្ឌា(the Indian plate), បន្ទះសាន់ដា(the Sunda plate) និងបន្ទះភូមា(the Burma microplate)។ 

ភ្នំហិម៉ាឡៃត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយបន្ទះឥណ្ឌាបុកជាមួយបន្ទះអឺរ៉ាស៊ី ហើយរលកយក្សស៊ូណាមិ ដែលបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2004 វាជាលទ្ធផលនៃបន្ទះឥណ្ឌារំកិលនៅក្រោមមីក្រូប្លាតភូមា។

វេជ្ជបណ្ឌិត Rebecca Bell ដែលជាអ្នកអានផ្នែក tectonics នៅ Imperial College London បាននិយាយថា ដើម្បីសម្រួលចលនានេះ កំហុស - ស្នាមប្រេះនៅក្នុងថ្ម - ទម្រង់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបន្ទះ tectonic "រអិល" ទៅចំហៀង។

មាន​កំហុស​ធំ​មួយ​ ដែល​ហៅ​ថា​កំហុស Sagaing ដែល​កាត់​ក​ពី​ជើង​ទៅ​ត្បូង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា និង​មាន​ប្រវែង​ជាង 1,200km។ ទិន្នន័យដំបូងបានបង្ហាញថា ចលនាដែលបណ្តាលឱ្យមានការរញ្ជួយដីកម្រិត 7.7 រិចទ័រកាលពីថ្ងៃសុក្រ គឺជា "ការរអិលបាក់ដី" ដែលប្លុកពីរផ្លាស់ទីផ្តេកតាមគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយវាស្របទៅនឹងចលនាធម្មតានៃកំហុស Sagaing ។

នៅពេលដែលបន្ទះរំកិលឆ្លងកាត់គ្នាទៅវិញទៅមក ពួកវាអាចជាប់គាំង បង្កើតការកកិតរហូតដល់វាត្រូវបានបញ្ចេញភ្លាមៗ ហើយផែនដីផ្លាស់ប្តូរ បណ្តាលឱ្យមានការរញ្ជួយដី៕

ប្រភព៖ BBC

• អាកាសធាតុ
• គ្រោះថ្នាក់អាយុជីវិត